عبد الغفار بن علي محمد ( نجم الدوله )

154

سفرنامه دوم نجم الدوله به خوزستان ( فارسى )

( 7 ) . ص 57 ، على ابن جعفر : مرقد على ابن جعفر كه گنبد آن مربوط به سال 702 ه . ق است . ( - لغت‌نامهء دهخدا ، ذيل مدخل قم : آثار تاريخى ) ( 8 ) . ص 58 ، عراق : در تقسيمات جغرافيايى كشور ، قبل از اجراى قانون تقسيمات كشورى در سال 1316 ه . ش ، عراق يا عراق عجم نام ولايتى بود تقريبا مطابق شهرستان‌هاى اراك و تفرش حاليه و حاكم‌نشين آن سلطان‌آباد بود . اين عراق عجم را نبايد با عراق عجم در اصطلاح جغرافياى تاريخى خلط كرد . ( - دائرة المعارف مصاحب ، ذيل عراق عجم ) ( 9 ) . ص 58 ، سلطان‌آباد : نام سابق اراك كنونى . اين تغيير نام ، به موجب قانون تقسيمات كشورى 1316 ه . ش صورت‌گرفت . ( - همان ، ذيل اراك ) ( 10 ) . ص 59 ، گره : از واحدهاى طول است كه در قالىبافى تقريبا معادل 7 سانتيمتر يا 4 / 3 2 اينچ محسوب مىشود ؛ ولى طبق قانون مصوّب 1304 ه . ش برابر 10 سانتيمتر يا يك دسيمتر تعيين شد . ( - فرهنگ معين ) ( 11 ) . ص 59 ، سيّد كشفى : احتمالا منظور سيّد يحيى كشفى - از سران بابيه و نخستين گروندگان به سيّد محمّد على باب - است . وى در بروجرد متولّد شد و بعدها به تهران آمد و در شمار فضلاى آن عصر قرار گرفت . ( - دائرة المعارف مصاحب ، ذيل كشفى ، سيّد يحيى ) ( 12 ) . ص 61 ، جاپلق : ، معرّبش جابلق ، از توابع شهرستان اليگودرز لرستان ( - دائرة المعارف مصاحب ، ذيل جاپلق ) ( 13 ) . ص 62 ، صيمره ( - سيمره ) : نام رودى كه از اتّصال رودهاى گاماساب و قره‌سو تشكيل و به نام صيمره وارد خاك لرستان مىشود و در شهرستان خرّم‌آباد ، نزديك ملاوى ، رود كشكان به آن مىپيوندد و پس از آن به نام رود كرخه وارد خوزستان مىگردد . . . شهر قديم صيمره در كنار اين رود قرار داشت كه خرابه‌هاى آن در دره شهر ، در ناحيهء پشتكوه قرار دارد . . . ( - همان ، ذيل صيمره ) ( 14 ) . ص 63 ، دويرن : در فرهنگ جغرافيايى ايران ( از انتشارات سازمان جغرافيايى كشور ) ، كتاب لرهاى ايران ( دكتر جواد صفىنژاد ) و سفرنامهء خوزستان ( نجم الملك ) اين كلمه ذكر نشده ولى در فرهنگ آبادىهاى ايران ( دكتر مفخّم پايان ) از « دويران » ( از توابع شاه‌آباد ) ياد شده است . ( 15 ) . ص 63 ، كشگان رود ( - كشگان رود ) : رودى در لرستان كه از ناحيهء دلفان سرچشمه مىگيرد . . . و در پل گاميشان به كرخه ( صيمره ) مىريزد . ( - همان ، ذيل كشگان رود ) ( 16 ) . ص 63 ، شهنشاه : دهى از دهستان كرگاه بخش ويسيان شهرستان خرم‌آباد ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، پيشين ، جلد 6 ) ( 17 ) . ص 64 ، امرائى : در كتاب خاطرات و اسناد حسينقلى خان نظام السّلطنهء ما فى ( پيشين ، ص 529 ) ، اين كلمه به صورت عمرايى از شعبات قبيلهء ترهان لرستان ذكر شده است .